Energy saving fans in Indian Railways: ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ನಾನ್-ಎಸಿ ಕೋಚ್ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ ನೀವು ಅಲ್ಲಿನ ಫ್ಯಾನ್ಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದೀರಾ? ಈ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಫ್ಯಾನ್ಗಳ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಡಗಿದೆ! ಇದರ ಕುರಿತಾದ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರು ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೀವು ಎಂದಾದರೂ ನಾನ್-ಎಸಿ (Non-AC) ಕೋಚ್ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ ಮೇಲಿರುವ ಫ್ಯಾನ್ಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದೀರಾ? ಈ ಫ್ಯಾನ್ಗಳು ಕೇವಲ ಗಾಳಿಯನ್ನಷ್ಟೇ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಶೇ. 50ರಷ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹಿಂದೆ ಭಾರತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೂಕಾಸ್-ಟಿವಿಎಸ್ (Lucas-TVS) ಕಂಪನಿಯ ದೊಡ್ಡ ಪರಿಶ್ರಮ ಅಡಗಿದೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ಕಂಪನಿಯ ಮಾಲೀಕರು ಯಾರು ಮತ್ತು ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಹಿಂದಿನ ವಿಶೇಷತೆಗಳೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯೋಣ.
ಯಾರು ಈ ಲೂಕಾಸ್-ಟಿವಿಎಸ್ ಮಾಲೀಕರು?
ಲೂಕಾಸ್-ಟಿವಿಎಸ್ ಕಂಪನಿಯು ಭಾರತದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಟಿವಿಎಸ್ ಗ್ರೂಪ್ (TVS Group) ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್ನ ಲೂಕಾಸ್ (UK) ಕಂಪನಿಗಳ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ (Joint Venture). ಈ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಯಶಸ್ಸಿನ ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಇದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಟಿ.ಕೆ. ಬಾಲಾಜಿ (T.K. Balaji) ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಇವರು ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಬಿಡಿಭಾಗಗಳ ಸರಬರಾಜುದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸದ್ಯ ಇವರೊಂದಿಗೆ Joint MDಯಾಗಿ ಅರವಿಂದ್ ಬಾಲಾಜಿ ಕೂಡ ಕಂಪನಿಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಹೊತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಟಿ.ಕೆ. ಬಾಲಾಜಿ ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಟಿ.ಕೆ. ಬಾಲಾಜಿ ಅವರು ಗಿಂಡಿಯ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಐಐಎಂ ಅಹಮದಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ (IIM Ahmedabad) ಎಂ.ಬಿ.ಎ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ವಿಜೇತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಲೂಕಾಸ್-ಟಿವಿಎಸ್ ಕೇವಲ ಆಟೋ ಮೊಬೈಲ್ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ರೈಲ್ವೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ನವೀನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇವರ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಕಂಪನಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ‘ಡೆಮಿಂಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ (Deming Prize) ಕೂಡ ಲಭಿಸಿದೆ.
ಈ ಹೊಸ ಫ್ಯಾನ್ಗಳ ಅಗತ್ಯ ಎಷ್ಟಿತ್ತು ಗೊತ್ತಾ?
ಈ ಮೊದಲು ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಎಮ್ಯು (EMU), ಡಿಮ್ಯು (DMU) ಮತ್ತು ಮೆಮು (MEMU) ಕೋಚ್ಗಳಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಮಾದರಿಯ ‘ಬ್ರಶ್ಡ್ ಡಿಸಿ ಮೋಟಾರ್’ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಎಸಿ ಮೋಟಾರ್ಗಳ ಫ್ಯಾನ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇವು ಸುಮಾರು 50 ರಿಂದ 60 ವ್ಯಾಟ್ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಈಗ ರೈಲುಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಡೀಸೆಲ್ ಜನರೇಟರ್ಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಓವರ್ಹೆಡ್ ವೈರ್ಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಹಳೆಯ ಫ್ಯಾನ್ಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ‘ಬ್ರಶ್ಗಳು’ ಪದೇ ಪದೇ ಸವೆದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದವು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ರೈಲ್ವೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಪದೇ ಪದೇ ರಿಪೇರಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಲೂಕಾಸ್-ಟಿವಿಎಸ್ ಕಂಪನಿಯು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಆಧುನಿಕ ಫ್ಯಾನ್ಗಳು ಕಡಿಮೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಸುವುದಲ್ಲದೆ, ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಇದು ಇಂಧನ ಉಳಿತಾಯದ ಜೊತೆಗೆ ರೈಲ್ವೆಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ತಗ್ಗಿಸಿದೆ. ಹೀಗೆ ನಮ್ಮ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಆರಾಮದಾಯಕವಾಗಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ದೇಶದ ಇಂಧನ ಸಂಪನ್ಮೂಲವನ್ನು ಉಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಈ ಕಂಪನಿ ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
‘ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ’ಗೆ ಬೆಂಬಲ
ಲೂಕಾಸ್-ಟಿವಿಎಸ್ ತನ್ನ ಬಹುತೇಕ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರ ‘ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ್’ ಮತ್ತು ‘ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಯೋಜನೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ವಿದೇಶಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗದೆ ಸ್ವದೇಶಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸುತ್ತಿರುವುದು ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯ.
