ಮಗುವಿನ ಜನನದ ಸಮಯ ತಾಯಂದಿರಿಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಪುನರ್ಜನ್ಮವಿದ್ದಂತೆ. ಎಷ್ಟು ನೋವಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಅದನ್ನು ಸಂತೋಷವಾಗಿಯೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಾಯಂದಿರಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ದೈಹಿಕವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ನಡುವೆ ಇಮೋಶನಲ್ ಹಾಗೂ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕೂಡ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಾಯಂದಿರಲ್ಲಿ ವಿಷಣ್ಣತೆ, ಚಿಂತೆ, ಹತಾಶೆ, ಆಸಕ್ತಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಇಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡು ಬಂದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಸವದ ನಂತರ ಖಿನ್ನತೆ ಅಥವಾ ಪೋಸ್ಟ್ಪಾರ್ಟಮ್ ಡಿಪ್ರೆಶನ್ (ಪ್ರಸವಾನಂತರದ ಖಿನ್ನತೆ) ಎಂದು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದೊಂದು ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕುಟುಂಬ ಕೂಡ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಮಂಗಳೂರು ಕೆಎಂಸಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಕನ್ಸಲ್ಟೆಂಟ್ ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿಸ್ಟ್, ಡಾ. ಕೃತಿಶ್ರೀ ಸೋಮಣ್ಣ (ಡಾ. ಕೃತಿಶ್ರೀ ಎಸ್.ಎಸ್) ಅವರು ಟಿವಿ9 ಕನ್ನಡ ಜೊತೆ ಕೆಲವು ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಮತ್ತಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಲು ಈ ಸ್ಟೋರಿ ಓದಿ.
ಪ್ರಸವದ ನಂತರದ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿವೆ. ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತಾಯಿಯ ಕುಟುಂಬ ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲಾಯಿತು ಎಂಬ ವಿಚಾರವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಮಗುವಿನ ಆಗಮನ ಸಂತೋಷದ ಜೊತೆಗೆ ತಾಯಿಯ ದೇಹ ಮತ್ತು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಸೂಚನೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ತಾಯಿಯ ವೈದ್ಯರೂ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆಕೆಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿರುವುದು ಕುಟುಂಬದ ಆದ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯವೂ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
ಪೋಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಮ್ ಡಿಪ್ರೇಶನ್ ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು:
ಮಗುವಿನ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ತಾಯಿಯನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವುದು
ಸಾಕಷ್ಟು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಗುವಿಗೆ ಏನೇ ಆಗಲಿ ತಾಯಿಯನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಬಾರಿ ತಾಯಿಯಾದ ಮಹಿಳೆಗೆ ಮಗುವಿನ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ಇರುವುದು ಸಹಜ. ಜೊತೆಗೆ ಆಕೆ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ, ದೈಹಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ತಾಯಿಯ ನಡವಳಿಕೆ, ಆಕೆಯ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಮಗು ಜಾಸ್ತಿ ಅತ್ತರೆ, ಅಥವಾ ಮಗುವಿನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಗುಳ್ಳೆಗಳು ಕಂಡರೆ, ಸಣ್ಣ ಜ್ವರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಹೀಗೆ ನೀವು ನೇರವಾಗಿ ತಾಯಿಯನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಆಕೆ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕುಗ್ಗುತ್ತಾಳೆ.
ನಿದ್ರಾಹೀನತೇ
ಮಗು ಸುಮಾರು 1 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಬರುವವರೆಗೂ ತಾಯಿಯ ನಿದ್ರೆ ಮಗುವಿನ ನಿದ್ರೆಯ ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ತಾಯಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ನಿದ್ರೆ ಸಿಗದಿದ್ದಾಗ, ಅಥವಾ ಆಕೆಯ ನಿದ್ರೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾದಾಗ, ಮಾನಸಿಕ ತೊಳಲಾಟಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಆದಷ್ಟು ಮಗುವಿನ ಆರೋಗ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ತಾಯಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದರೆ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಾಯಿಯಾಗುವವರೇ ಎಚ್ಚರ, ಬಾಣಂತಿ ಸನ್ನಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡಬಹುದು, ಡಾ. ಜಯಶ್ರೀ ನೀಡುವ ಸಲಹೆಗಳೇನು?
ಹಾರ್ಮೋನ್ ಬದಲಾವಣೆ
ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ರೊಜನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಜೆಸ್ಟ್ರಾನ್ ಹಾರ್ಮೋನ್ಗಳು ಮಗುವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಸವದ ಬಳಿಕ ಈ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಗಳ ಕುಸಿತ ಕೆಮಿಕಲ್ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನರಪ್ರೇಕ್ಷಕಗಳಾದ (ನ್ಯೂರೋಟ್ರಾನ್ಸ್ಮಿಟರ್ಸ್) ಸೆರೊಟೊನಿನ್ ಮತ್ತು ಡೊಪಮೈನ್ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ.
ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ದೇಹಾಕೃತಿ ಬದಲಾವಣೆ
ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ, ಹಣಕಾಸಿನ ಸಮಸ್ಯೆ, ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಸಿಗದ ಸಹಕಾರ, ಒಬ್ಬಂಟಿತನ ಇವುಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ದುಃಖ ಕಾಡಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವು ಬಾರಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಪ್ರಸವದ ನಂತರ ಖಿನ್ನತೆ ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆ ಇದ್ದರೆ, ತಾಯಿಯಂದಿರಿಗೆ ಈ ರೀತಿಯ ಖಿನ್ನತೆ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೇ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸವದ ಬಳಿಕ ದೇಹದ ಆಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಬೇಸರ ಕೂಡ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು. ಇದೊಂದು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಬದಲಾವಣೆ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.
ಪ್ರಸವದ ನಂತರದ ಖಿನ್ನತೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳೇನು?
ಈಗಾಗಲೇ ತಾಯಂದಿರು ಪ್ರಸವದ ನಂತರ ಪೋಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಮ್ ಬ್ಲೂಸ್ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾವಣೆ, ಅಳುವುದು ಅಥವಾ ಆತಂಕ ಹೀಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇವು 2 ವಾರದೊಳಗೆ ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದು ಮುಂದುವರಿದಾಗ ಈ ರೀತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಪೋಸ್ಟ್ಪಾರ್ಟಮ್ ಡಿಪ್ರೆಶನ್ ತುಂಬಾ ಆಳವಾದ ಸಮಸ್ಯೆ ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಳಿಯುವಂತದ್ದು. ಈ ಮಗು ತಾಯಿಯ ಸಂಬಂಧದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ. ಆದರೂ ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಒಳಪಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದೇ ಬೇಸರದ ಸಂಗತಿ. ಈ ಲಕ್ಷಣ ಪ್ಯಾನಿಕ್ ಅಟ್ಯಾಕ್, ಪದೇ ಪದೇ ಮಗುವಿನ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕಕ್ಕೊಳಗಾಗುವುದು, ಯಾವುದಾದರೂ ವಿಚಾರದ ಗೀಳು ಅನುಭವಿಸುವುದು, ಸದಾ ಬೇಸರ, ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ನಿಶಕ್ತಿ, ತಾಯಿಯಾಗಿ ಅಪರಾಧ, ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕತೆ ಸ್ವಯಂ ಅಥವಾ ದೂಷಣೆ, ಹಸಿವಿನಲ್ಲಿ, ಆಹಾರದ ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ, ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ, ಮಗುವಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ತೀರಾ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಇದೆ ಮುಂದುವರೆದು ಭ್ರಮೆ, ಮಗುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಭಯವಾದರೆ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಪ್ರಸವಾನಂತರದ ಖಿನ್ನತೆ: ಬಾಣಂತಿ ಸನ್ನಿ ಎಂದರೇನು?; ಹೆರಿಗೆ ಬಳಿಕವೂ ಬೇಕು ಪ್ರೀತಿ, ಕಾಳಜಿ
ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಹೊರಬರುವುದು ಹೇಗೆ?
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಕೌನ್ಸಿಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಥೆರಪಿ
ಪೋಸ್ಟ್ಪಾರ್ಟಮ್ ಡಿಪ್ರೆಶನ್ಗೆ ನ್ಯೂರೊಕೆಮಿಕಲ್ ಕೂಡ ಕಾರಣವಾಗುವುದರಿಂದ ಆಂಟಿಡಿಪ್ರೆಸೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಮೋನ್ ಥೆರಪಿ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅನುಭವಿ ಮನರ ಸಲಹೆ ಸೂಚನೆಗಳು ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ತೀವ್ರ ಖಿನ್ನತೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ತಾಯಿಯ ಥೆರಪಿಗಳಿಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ, ಆದರೆ ಆಕೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ನಂತರ ಕಾಗ್ನಿಟಿವ್ ಬಿಹೇವಿಯರಲ್ ಥೆರಪಿ (ಸಿಬಿಟಿ) ಅಥವಾ ಇಂಟರ್ಪರ್ಸನಲ್ ಥೆರಪಿ (ಐಪಿಟಿ) ಯಂತಹ ಥೆರಪಿ ನೀಡಬಹುದು. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಂಬಲ, ಅಗತ್ಯ. ಆಕೆಯನ್ನು ದೂರವಿಡುವುದು, ಒತ್ತಡ ಹಾಕುವುದು, ಆಕೆಯ ದೇಹ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೊಂಕು ನುಡಿಯುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉತ್ತಮ ಆಹಾರ, ನಿದ್ರೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರೆ, ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ ಅಂತಹ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಸ್ವಯಂ ಅಧ್ಯಯನ ಹೇಗೆ?
ಮಗುವು ಮಲಗಿದಾಗ ತಾಯಿಯೂ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡಲಿ, ಇದರಿಂದ ನಿದ್ರಾ ಹೀನತೆ ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು. ಆರೋಗ್ಯಕರವಾದ ಹಾಗೂ ಸಮತೋಲಿತ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ ಬಲು ಬೇಗ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ವಾಕಿಂಗ್, ಯೋಗದಂತಹ ಲಘು ವ್ಯಾಯಾಮ ಉತ್ತಮ. ಆನ್ಲೈನ್, ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕಾಂಟೆಂಟ್ ಗಳ ಜೊತೆ ಹೋಲಿಸಿಕೊಳ್ಳದೇ ದೇಹದ ಆಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಹಜ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಪೋಸ್ಟ್ಪಾರ್ಟಮ್ ಡಿಪ್ರೆಶನ್ ಅಥವಾ ಪ್ರಸವ ನಂತರ ಖಿನ್ನತೆಯ ಜೀವನಶೈಲಿಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಯು ಬಯಾಲಾಜಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ತಾಯಂದಿರು ವೈದ್ಯರು, ಸಹಾನುಭೂತಿಗೆ ಅರ್ಹರು. ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಆಕೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗಬೇಕು. ಖಿನ್ನತೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಗುರುತಿಸಿ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಹೊರಬರಲು ನೆರವಾಗಬೇಕು.
ಆರೋಗ್ಯ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
