ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮರು (Krishna Balarama) ಒಂದೇ ತಂದೆ ವಸುದೇವನ ಮಕ್ಕಳಾದರೂ, ಅವರ ತಾಯಂದಿರು ಬೇರೆ. ಬಲರಾಮನ ಜನ್ಮ ವೃತ್ತಾಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ರಕ್ತಸಂಬಂಧವನ್ನೂ ಮೀರಿದ ಅವರ ಸಹೋದರತ್ವದ ರಹಸ್ಯ ಏನು?
ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮರನ್ನು (Krishna Balarama) ಸಹೋದರರು ಎಂದೇ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕರೆದು ಹಾಗೇ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮರು ನಮ್ಮ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು. ಇಬ್ಬರೂ ಬಾಲ್ಯದ ಸಾಹಸಗಳು ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲುದಾರರು. ಅವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಸಹೋದರರೇ? ಮೂಲ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಇದರ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವಿವರಣೆ ಇದೆ. ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದೇ ತಂದೆಗೆ ಜನಿಸಿದವರು, ಆದರೆ ವಿಭಿನ್ನ ತಾಯಂದಿರು ಹಾಗೂ ದೈವಿಕ ಭ್ರೂಣ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಕಥೆಯಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರ ಸಹೋದರತ್ವದ ಕಲ್ಪನೆಯೇ ವಿಭಿನ್ನ.
1. ಒಬ್ಬನೇ ತಂದೆ, ವಿಭಿನ್ನ ತಾಯಂದಿರು
ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮ ಇಬ್ಬರೂ ಯಾದವ ಕುಲದ ರಾಜಕುಮಾರ ವಸುದೇವನ ಪುತ್ರರು. ಆದರೆ ಬಲರಾಮ ರೋಹಿಣಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ. ಕೃಷ್ಣ ದೇವಕಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಅವರನ್ನು ಅರ್ಧ ಸಹೋದರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಕಥೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
2. ನಿಗೂಢ ಭ್ರೂಣ ವರ್ಗಾವಣೆ
ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಘಟನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಬಲರಾಮ ಮೂಲತಃ ದೇವಕಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು. ಕಂಸನ ಕ್ರೂರ ಹತ್ಯೆಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು, ದೇವರು ಭ್ರೂಣವನ್ನು ರೋಹಿಣಿಯ ಗರ್ಭಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದ. ಆದರೆ ಗರ್ಭ ಬದಲಾದರೂ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮ ಸಹೋದರರೆನಿಸಿದರು. ಒಂದು ಗರ್ಭದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಸೆಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟವನಾದುದರಿಂದೇ ಬಲರಾಮನನ್ನು ʼಸಂಕರ್ಷಣʼ (ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟವನು) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
3. ದೊಡ್ಡ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಜನಿಸಿದವನು
ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಎಂಟನೇ ಅವತಾರವೆಂದು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಲರಾಮನನ್ನು ಶೇಷನ ಅವತಾರ, ಅಥವಾ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ಕಾರ್ಯಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಬಲರಾಮನು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ. ಕೃಷ್ಣನು ಬಲರಾಮನಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿದ. ಒಟ್ಟಾಗಿ ಇಬ್ಬರೂ ಕಂಸನನ್ನು ಕೊಂದು ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದರು. ಅವರ ಸಹೋದರತ್ವ ಕೇವಲ ಕೌಟುಂಬಿಕವಲ್ಲ, ವಿಶ್ವಾತ್ಮಕ.
4. ಗೋಕುಲದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಳೆದರು
ಜನನದ ಮೊದಲು ನಾಟಕೀಯ ಘಟನೆಗಳಾದರೂ, ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮರು ಒಂದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಪೋಷಕರ (ಯಶೋದೆ ಮತ್ತು ನಂದ) ಜೊತೆ ಬೆಳೆದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಂಬಂಧ ಗಾಢವಾಯಿತು. ಲೀಲೆಗಳು, ರಾಕ್ಷಸ ಸಂಹಾರ ಸಾಹಸಗಳು, ಗೋಪಾಲಕ ಜೀವನ, ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ತೋರುವಿಕೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ. ಅವರು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನಿಕಟತೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು.
5. ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ
ಮೂಲ ಹಿಂದೂ ಪಠ್ಯಗಳಾ ಮಹಾಭಾರತ, ಹರಿವಂಶ ಮತ್ತು ಭಾಗವತ ಪುರಾಣಗಳು ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮರನ್ನು ಯಾವುದೇ ವಿನಾಯಿತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಸಹೋದರರೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತವೆ. ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು ಅವರ ತಾಯಿ ಭಿನ್ನವಾದರೂ, ಅವರ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಏಕತೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಹೋದರರೆಂದು ಆದರಿಸಿವೆ.
6. ರಕ್ತವನ್ನು ಮೀರಿದ ಸಹೋದರತ್ವ
ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮರು ಒಂದೇ ತಾಯಿಯಿಂದ ಬಂದವರಲ್ಲದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವರ ಸಹೋದರತ್ವ ಪ್ರಶ್ನಾತೀತವಾಗಿದೆ. ಮಹಾವಿಷ್ಣುವೇ ಭ್ರೂಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಿದರೂ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಒಂದೇ ಕಾರ್ಯಭಾರ ಹಂಚಿಕೊಂಡು ಮುನ್ನಡೆದವರು. ನಿಜವಾದ ಸಹೋದರತ್ವವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಕ್ರಿಯೆ, ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ನೋಡಬೇಕು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಸಂಬಂಧಗಳು ರಕ್ತಸಂಬಂಧಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಬಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
