ಭಾರತಕ್ಕೆ RRRR ಸೂತ್ರ ನೀಡಿದ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ, ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆಗಳಿಂದ ಭಾರಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಹೌದು ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ನೀರು ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಮರುಬಳಕೆ, ನೀರಿನ ಅಪಾಯ ತಪ್ಪಿಸಲು ಹೊಸ ಫೋರ್ ಆರ್ ಸೂತ್ರ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ನವದೆಹಲಿ (ಡಿ.03) ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲಾ ದೇಶಗಳು ನೀರಿಗಾಗಿ ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಚೀನಾ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಡ್ಯಾಮ್ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇನ್ನು ಹವಾಮಾನ ವೈಪರಿತ್ಯ, ಬರಗಾಲಗಳಿಂದ ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಕಡೆ ನೀರಿನ ಅಭಾವ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ.ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಇದರ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಅಪಾಯ ತಗ್ಗಿಸಲು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ನಾಲ್ಕು ಆರ್ ಸೂತ್ರ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸೂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗವ ಅಪಾಯ ತಪ್ಪಿಸಲು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಸುರಕ್ಷಿತ, ಸಂರಕ್ಷಿತ ನೀರು ಬಳಕೆಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿದೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಜಲ ಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಸುಜಲಂ ಭಾರತ್ ವಿಷನ್ ಶೃಂಗಸಭೆ 2025ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಹೊಸ ಯೋಜನೆ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ನೀರಿನ ಮಹತ್ವದ ಜಗತ್ತಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದ ಭಾರತ
ನವದೆಹಲಿಯ ಭಾರತ್ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜನೆಗೊಂಡಿದ್ದ ಸುಜಲಂ ಭಾರತ್ ವಿಷನ್ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸಂಕ್ಷಣೆ, ಮರುಬಳಕೆ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಜಲಂ ಭಾರತ್ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಲ್ಲ, ಸುರಕ್ಷಿತ ನೀರು, ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳಿದೆ. ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ ಯೋಜನೆಯಂತೆ, ಈ ಶೃಂಗಸಭೆಯನ್ನು ಜಲ ಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ನೀತಿ ಆಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ತಳಮಟ್ಟದ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಜಲ ನಿರ್ವಹಣೆ, ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಇದರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ನೀರು ಸಂರಕ್ಷಣೆ
ಈ ಶೃಂಗಸಭೆಯು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನಗಳು, ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಜಲ ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ ಒಂದೇ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಯತ್ನದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಶೃಂಗಸಭೆಯು ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತು. ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಭೂ-ಬಳಕೆಯ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನದ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದಾಗಿ ಭಾರತವು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸಕ್ರಿಯ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಲವಾದ ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರಲ್ಲಿಯೇ ಪರಿಹಾರವಿದೆ.
ಸುಜಲಂ ಭಾರತ್ ವಿಷನ್ ಆರು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ – ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಬುಗ್ಗೆಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ, ಗ್ರೇ ವಾಟರ್ ನಿರ್ವಹಣೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ನೀರಿನ ಪರಿಹಾರಗಳು, ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಸುಸ್ಥಿರ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ನೀತಿ ನಿರೂಪಕರು ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರ-ಮಟ್ಟದ ಅನುಷ್ಠಾನಕಾರರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಂಪೂರ್ಣ-ಸರ್ಕಾರದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕ್ರಮಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದು. ಇದು ಸ್ವಚ್ಛ, ಜಲ-ಸುಭದ್ರ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ರಾಷ್ಟ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಯ ಕಡೆಗೆ ಭಾರತವು ವೇಗವಾಗಿ ಸಾಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಜಲ ಭದ್ರತೆಯು ಕೇವಲ ಪರಿಸರ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ವಿಷಯವಲ್ಲ – ಇದು ಘನತೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಇದೆ. ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಶುದ್ಧ ನೀರು ಸಿಕ್ಕಾಗ, ಅದು ಘನತೆ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ನೀರು ತರುವ ಭಾರವನ್ನು ಹೊರುವ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲಿದೆ. ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಿಂದ ನೀರು ತಂದು ಮನೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ ನೀರು ಜಲಜೀವನ ಮಿಶನ್ ಮೂಲಕ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದೀಗ ನೀರು ಬತ್ತದಂತೆ ಮಾಡಲು, ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಬಳಕೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಮಹತ್ತರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಮೇಲಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳಿದೆ.
ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಯು ನೈರ್ಮಲ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ, ರೋಗಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ, ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ನೀರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಎಂದರೆ ಅವಕಾಶಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ – ಮಕ್ಕಳು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಬಹುದು, ರೈತರು ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಗೊಳಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಗಳು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಮತ್ತು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದು. ಸುಜಲಂ ಭಾರತ್ ವಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ-ಚಾಲಿತ ಜಲ ಆಡಳಿತವು ಭಾರತದ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಹಭಾಗಿತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಶೃಂಗಸಭೆಯು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿತು. ಕಳೆದ ವರ್ಷ, ಅವರು ಗುಜರಾತ್ನ ಸೂರತ್ನಲ್ಲಿ “ಜಲ ಸಂಚಯ್ ಜನ ಭಾಗಿದಾರಿ ಉಪಕ್ರಮ” ವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಕೇವಲ ನೀತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲ – ಇದಕ್ಕೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಜಲ ಶಕ್ತಿ ಅಭಿಯಾನ (JSA) ಮತ್ತು ಜಲ ಸಂಚಯ್ ಜನ ಭಾಗಿದಾರಿ (JSJB) ಮೂಲಕ, ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣಕ್ಕಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ನಮಾಮಿ ಗಂಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಗಂಗಾ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನದಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಿದರೆ, ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ (JJM) ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ್ ಮಿಷನ್ (SBM) ಸುರಕ್ಷಿತ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, 15 ಕೋಟಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ನಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ 15, 2019 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 2028 ರ ವೇಳೆಗೆ ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಗುರಿಯು ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ 55 ಲೀಟರ್ ನೀರನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಮೋದಿಯ RRRR ಸೂತ್ರ
ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಎಂಬ ವಿಷಯದೊಂದಿಗೆ ಜಲ ಶಕ್ತಿ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಮೂಹಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. 2020 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ “ಕ್ಯಾಚ್ ದಿ ರೈನ್” ಅಭಿಯಾನವು ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಲುದಾರರನ್ನು ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡುವ ರಚನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ನೀರಿನ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಾಲ್ಕು ‘ಆರ್’ಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರವನ್ನು (ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿ, ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಿ, ಮರುಪೂರಣ ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ಪುನಃಚಕ್ರಗೊಳಿಸಿ – Reduce, Reuse, Recharge, and Recycle) ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಮೋದಿಯವರು ದೇಶವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.
